Природата станува сè потивка – и ова не е поетска метафора, туку сериозен предупредувачки сигнал. Според д-р Џозеф Варон од Хјустон, намалувањето на бројот на инсекти низ целиот свет е еден од најопасните знаци на длабока еколошка и здравствена криза што штотуку се наѕира.
Инсектите – бубачки, пеперутки, молци, муви, комарци и пчели – исчезнуваат незабележливо, но со драматична брзина, според експертите. Она што порано беше „постојано зуење на животот“ денес се претвора во загрижувачка тишина.
„Почеток на системски колапс“
За Џозеф Варон, таа тишина има исто значење како во болничка соба – честопати е поопасна од бучавата.
„Во медицината, ненадејната тишина често го означува почетокот на системски колапс“, предупредува тој, повлекувајќи паралела помеѓу човечкиот организам и планетата.
Исчезнувањето на инсектите директно би ги загрозило темелите на човековата исхрана. Овошјето, зеленчукот, јаткастите плодови и мешунките – храна што ја формира основата на здравата исхрана – зависат од опрашувачите. Со нивното исчезнување, би ја изгубиле не само количината на храна, туку и нејзиниот квалитет.
Варон предупредува дека намалувањето на разновидноста на исхраната би довело до губење на клучните витамини, минерали и антиоксиданси, слабеење на имунитетот и зголемување на хроничните заболувања. Овие промени нема да бидат ненадејни, туку подмолни – и затоа опасни.
Бројот тивко се намалува
Податоците од германска студија што ја следела биомасата на летачките инсекти во заштитените природни подрачја речиси три децении се особено загрижувачки. До 2016 година, популациите се намалиле за повеќе од 75 проценти – и тоа во областите номинално заштитени од индустриско влијание.
Глобалните проценки дополнително го зголемуваат алармот – повеќе од 40 проценти од сите видови инсекти се намалуваат по број, а до 2030 година дури и една четвртина би можела да исчезне или да биде на работ на исчезнување.
Од медицинска перспектива, инсектите имаат улога на „рано предупредување“. Нивниот краток животен век и високата чувствителност на промените во животната средина ги прават првите жртви на хемиски, нутритивни и електромагнетни нарушувања – долго пред истите ефекти да се манифестираат кај луѓето.
Варон истакнува дека зголемувањето на хроничните заболувања, метаболичките нарушувања и дисфункцијата на имунолошкиот систем не можат да се одвојат од деградацијата на животната средина. Пациентите со почести алергии, резистентни инфекции и нутритивни дефицити стануваат секојдневие во клиничката пракса.
Проценка на состојбата на животната средина
Неоникотиноидните пестициди, наменети за напад на нервниот систем на инсектите, предизвикуваат посебно внимание. Сепак, слични биолошки механизми постојат кај цицачите, вклучително и луѓето. Долготрајната изложеност на ниски дози може да не предизвика непосредни симптоми, но медицината предупредува дека отсуството на акутна реакција не значи отсуство на штета.
Варон го наведува примерот на дијабетичари со бавно заздравувачки рани – состојба што може да се поврзе со недостаток на микронутриенти како што се витамин Ц и цинк, чие намалување е директна последица од губењето на опрашувачите.
Заклучокот од ова предупредување е јасен – еколошкото здравје и здравјето на луѓето не можат да се одвојат. Варон ги повикува медицинските професионалци да вклучат во својата пракса проценка на состојбата на животната средина, бидејќи без неа нема целосно разбирање на болестите на современиот човек.
Ако не се преземат мерки сега, предупредува тој, човештвото ризикува тивок колапс на системите што го одржуваат во живот, објавува Дејли Меил.
„Цивилизациите не колабираат само поради војни или економски кризи“, вели Варон. „Тие пропаѓаат кога живите системи што ги одржуваат – тивко се распаѓаат“.